Uitwisseling over het nieuwe examenprogramma twede fase

Verslag van de werkmiddag Aan de slag met het nieuwe examenprogramma Tweede Fase op 5 maart 2008 Farelcollege, Amersfoort

Doel: Inventariseren van mogelijkheden en knelpunten  van het nieuwe examenprogramma.

Het eerste gedeelte van de middag konden de bezoekers in groepen per gebruikte methode hun zorgen en oplossingen delen . De onderwerpen die in de groepsdiscussies aan de orde kwamen werden vervolgens pleniar gepresenteerd. Op dit tweede gedeelte heeft dit verslag betrekking.

Gebruikers Feniks:

Het examenprogramma:  dit wordt ervaren als overladen. Men komt mede door onwennigheid nog niet aan goed dordachte keuzes toe.
Aantal lesuren: op Havo 4 is 3 lesuren het noodzakelijke minimum.
Methode: de combinatie van hand-en werkboek in één is handig.
Het taalgebruik van de methode blijkt vooral voor havisten lastig.
Toetsmogelijkheden:e toetsenbank van de methode voldoet nog niet. Stapeltoetsen ( toetsen over een of meer tijdvakken met daarbij herhaling van eerdere tijdvakken) zijn nog niet voorhanden.
Opdrachten Feniks:: de verdiepingsopdrachten zijn aantrekkelijk, maar nemen veel tijd in beslag, zodat men daar meestal niet aan toe komt. De overige opdrachten zijn meestal weinig uitdagend.
De ICT blijkt moeilijk toegankelijk.
CE: de onduidelijkheid over de toekomst van het CE is hinderlijk. Het toetsen van oriëntatiekennis in het CE  wordt niet wenselijk geacht.

Gebruikers Sprekend verleden:

Examenprogramma: Ook hier hoge tijdsdruk en overladenheid.

Methode:De methode wordt aantrekkelijk gevonden, maar tussen Vwo en Havo wordt te weinig onderscheid gemaakt. Het Havo-deel zou herschreven moeten worden met meer structuur vanuit de 49 kenmerkende aspecten.
Leerlingen ervaren de methode niet als een herhaling van de onderbouwstof: hiervan blijkt veel te zijn weggezakt.
Toetsmogelijkheden: de methode biedt wel mogelijkheden voor toetsen van historisch besef, maar dit blijkt in de praktijk nauwelijks haalbaar.

CE: toetsing door middel van diachronische thema's zou  hiertoe mogelijkheden bieden. Dat wordt wenselijker geacht dan toetsing van de gehele oriëntatiekennis.

Gebruikers Memo:
Examenprogramma: door overladenheid is men gedwongen tot het maken van keuzes.

Methode:Het taalgebruik blijkt moeilijk, waardoor veel klassikale uitleg nodig is.
Diachronische thema's worden niet in Memo aangeboden, terwijl dit in hoge mate kan bijdragen aan het aanleren van historisch besef.
De ICT-ondersteuning is voor veel scholen te duur.
CE: liever geen toetsing van de oriëntatiekennis, tenzij de kenmerkende aspecten  in een uitgebreide syllabus worden verduidelijkt.

Gebruikers Geschiedeniswerkplaats

groep 1:

Examenprogramma:   sprake van overladenheid, ook voor VWO door groot aantal thema's

Methode:De Cito-norm voor verdeling van de lestijd over de tijdvakken is in de methode niet terug te vinden.
De taal is voor havo moeilijk, waardoor meer uitlegtijd nodig is.
Het werkboek is voor havo lastig, leerlingen hebben moeite er structuur in aan te brengen.
Toetsmogelijkheden: stapeltoetsen blijken voor havo hoog gegrepen te zijn, voldoen wel voor vwo.
CE: suggestie om een keuze te maken uit enkele (jaarlijks of tweejaarlijks) wisselende tijdvakken om daarin verdieping en historisch besef  aan te kunnen brengen.

Groep 2:

Examenprogramma: voor havo 4 is dit programma moeilijk haalbaar, voor vwo 4 minder problemen.Voor Havo 4 leerlingen is de vereiste uitleg soms wat veel van het goede. Het overladen programma leidt tot oppervlakkigheid.

Mogelijke oplossing: examenthema's te koppelen aan tijdvakken.

Algemeen vanuit gedeelde ervaringen:
Knelpunten: het programma is overladen. Zeker in dit eerste uitvoeringsjaar komen docenten niet toe aan het maken van weloverwogen keuzes, men ervaart grote tijdsdruk.
Minder dan 3 lesuren op de 4e klas Havo is echt te weinig, maar ook op VWO is meer tijd nodig dan in het oude programma.

Leerlingen op 4 Havo komen in de problemen door overladenheid programma en moeilijk taalgebruik van de methodes.
De toetsen van de methodes zijn nog niet overal even goed bruikbaar

Zoals het er nu voorstaat wordt de toetsing van de  oriëntatiekennis op het CE niet wenselijk geacht.

Aanbevelingen

Er is behoefte aan informatie en uitwisseling over te maken keuzes

Schoolleiders moeten gewezen worden op de verzwaring van het vak door het nieuwe examenprogramma en de noodzaak van voldoende contacturen

Bij nieuwe drukken van methodes moet meer onderscheid gemaakt worden tussen Havo en Vwo, met name in taalgebruik en structurering van de stof.
Er is behoefte aan toetsmateriaal, met name aan goed bruikbare stapeltoetsen

Toetsing op het CE moet volgens de wens van vele aanwezigen  gebaseerd  zijn op diachronische thema's of op enkele, steeds wisselende tijdvakken, waarin verdieping kan plaatsvinden.  Toetsing van de  oriëntatiekennis als zodanig wordt voor het CE niet wenselijk geacht.

Opgemaakt 6 maart 2008 Wendy Hinke