Koperen rekenpenning (jeton)

De rekenpenning dateert uit 1587, een cruciaal jaar tijdens de Tachtigjarige Oorlog. De opstand tegen de Spaanse koning Philips II bevond zich in een uiterst precaire fase. Na de moord op Willem van Oranje (1584) en de val van Antwerpen (1585) was de positie van de opstandelingen verzwakt. In 1587 stond de Republiek onder leiding van de Engelse graaf van Leicester, wiens bewind echter gekenmerkt werd door politieke instabiliteit en conflicten tussen de gewesten.

De iconografie op de penning weerspiegelt de diepe morele en religieuze spanningen van die tijd. De voorzijde benadrukt de nood en het lijden (honger, dood) die worden toegeschreven aan de goddelozen – een duidelijke verwijzing naar de vijand (de Spanjaarden en de katholieke onderdrukking). De achterzijde biedt daartegenover het calvinistische devies van vertrouwen in God en de belofte van overvloed (“Zijn goedheid”), een boodschap die diende als morele steun voor de opstandige bevolking in een periode van grote onzekerheid. Rekenpenningen werden destijds niet alleen gebruikt voor administratieve doeleinden, maar fungeerden ook als effectieve middelen voor politieke en religieuze propaganda.


Op de voorkant staat in het midden een Spanjaard afgebeeld, met naast hem een magere vrouw en een skelet.
De tekst is: “Talrijk zijn de rampen der goddelozen.”

Op de achterkant staat een hoorn des overvloeds, met daarin onder andere korenhalmen en fruit.
De tekst is: “Die op de Heer vertrouwt zal door zijn goedheid worden omgeven.”

Origineel komt van: American Numismatic Society: Copper Jeton, 1587. 1887.6.1

Advertentie