In de tweede helft van de negentiende eeuw veranderde het koloniale beleid in Nederlands-Indië ingrijpend door de invoering van de Agrarische Wet (1870). Dit gaf particuliere ondernemers de ruimte om grootschalige landbouwbedrijven (cultuurondernemingen) op te zetten, met name in de Deli-regio aan de oostkust van Sumatra (bekend om de tabaksteelt). Om deze winstgevende plantgebieden te verbinden met havens en de internationale markt, was moderne infrastructuur noodzakelijk. De oprichting van de Deli-Spoorweg-Maatschappij in 1883 voorzag in deze behoefte door spoorlijnen aan te leggen voor het transport van exportproducten en personen. De financiering hiervan liep via de Nederlandse kapitaalmarkt, waar beleggers intekende op aandelen. Dit sluit aan bij de periode van de versnelde economische globalisering en het modern imperialisme, waarin koloniën intensief werden ontsloten ten behoeve van de wereldmarkt.
Het document is een gedrukt aandeel aan toonder met een nominale waarde van 1000 gulden, uitgegeven door de Deli-Spoorweg-Maatschappij. Op de voorzijde staat de nominale waarde, het maatschappelijk kapitaal van 2.600.000 gulden, handtekeningen van de commissaris en directeur (gedrukt bij Joh. Enschedé en Zonen te Haarlem), en een opvallende rode stempel/doorstreping (“Royerd” / ongeldig gemaakt). De achterzijde bevat een gedrukt “Uittreksel der statuten” waarin de doelstellingen, het beheer, de winstverdeling en de rechten van aandeelhouders nauwkeurig zijn vastgelegd.
Transcriptie:
“Deli-Spoorweg-Maatschappij – Kapitaal: f 2.600.000,- – Bewijs van Aandeel No 1522 groot Duizend Gulden. Houder dezes is gerechtigd tot een aandeel, groot duizend gulden, in de Naamlooze Vennootschap Deli-Spoorweg-Maatschappij, opgericht bij Akte van 28 Juni 1883… Amsterdam, 12 April 1884.”
