Arrestatie van president Soekarno tijdens Operatie Kraai

In 1945 roept Soekarno de onafhankelijkheid van de kolonie Nederlands-Indië uit. De Nederlandse regering stuurt troepen om het land weer te onderwerpen. Deze foto toont de arrestatie van Soekarno in 1948 door het Korps Speciale Troepen, een onderdeel van het Nederlandse leger:

Extra context

Zwart-witfoto van de zittende Indonesische president Soekarno in een open militair voertuig (jeep) na zijn gevangenneming bij het presidentieel paleis (het Gedung Agung) in Jogjakarta. Soekarno draagt een militair uniformjasje en een traditionele zwarte peci (hoofddeksel) en kijkt glimlachend opzij naar een Nederlandse militair van het Korps Speciale Troepen achter het stuur. Op de achtergrond is een tweede Nederlandse militair te zien met een breedgerande veldhoed.

Twee dagen na de Japanse capitulatie riepen Soekarno en Mohammad Hatta op 17 augustus 1945 de onafhankelijke Republiek Indonesië uit. Het Nederlandse kabinet weigerde deze eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring te erkennen en probeerde het koloniale gezag militair te herstellen. Na een periode van mislukte onderhandelingen en de Eerste Politionele Actie (Operatie Product, 1947) lanceerde de Nederlandse legerleiding op 19 december 1948 de Tweede Politionele Actie (Operatie Kraai).

Nederlandse parachutisten en commando’s van het Korps Speciale Troepen veroverden het vliegveld van Magoewo en trokken snel op naar de republikeinse hoofdstad Jogjakarta. Daar arresteerden zij de politieke leiding van de Republiek, waaronder Soekarno en premier Hatta. De Nederlandse regering hoopte met deze arrestaties het republikeinse verzet definitief te breken en Soekarno te ontmaskeren als machteloze rebel.

Militair leek de actie een succes, maar diplomatiek en politiek leidde de aanval tot een nederlaag voor Nederland. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties eiste een onmiddellijk staakt-het-vuren en de vrijlating van de leiders. De Verenigde Staten dreigden bovendien de cruciale Marshallhulp aan Nederland stop te zetten. Onder zware internationale druk zag Nederland zich gedwongen terug te keren naar de onderhandelingstafel, wat leidde tot de uiteindelijke soevereiniteitsoverdracht op 27 december 1949.

halve pagina pien kuijpers

Advertentie