In de nasleep van Operatie Market Garden richtten de geallieerden zich begin eind september 1944 op het veilig stellen van het bruggenhoofd in de Betuwe, dat zich uitstrekte van Lent via Oosterhout en Driel en eindigde bij Bemmel. Nadat op 20 september de Waalbruggen bij Nijmegen na een samengevoegde Britse en Amerikaanse aanval eindelijk in handen waren, werd de corridor door de Duitsers hevig bestreden, en ijverig verdedigd door troepen met verschillende verantwoordelijkheden binnen dat front.
Bemmel, gelegen dicht bij de Neder-Rijn, werd gezien als een cruciaal knooppunt in deze bruggenhoofdzone. Vanaf 23 september zette het Britse 50th Northumbrian Infantry Division de aanval in op dit dorp. Omdat de Duitsers zich hadden verschanst in het dorp en het omliggende terrein, mondde de strijd uit in felle gevechten op straat en bij belangrijke poorten in het dorp. Uiteindelijk konden de Britten Bemmel op 25 september heroveren, waarna ze verdere vooruitgang boekten naar omliggende dorpen als Haalderen en Elst.
Bron: Marcel Kuster, TracesOfWar.nl
Bron: Marcel Kuster, TracesOfWar.nl
De overwinning bij Bemmel had grote betekenis: het verstevigde het bruggenhoofd en hinderde Duitse pogingen tot doorbraak of contrageweld in de corridor. Tegelijkertijd fungeerde de succesvolle bevrijding van het dorp als precedent voor latere geallieerde veroveringen in de regio. Bemmel, dat door de Duitsers als bufferzone was gebruikt, werd effectief omgevormd tot een veilige schakel tussen de geallieerde posities op de zuidelijke oever van de Rijn en de afgesneden troepen rond Arnhem.
Gedurende de periode 23–29 september lanceerden Duitse troepen diverse tegenaanvallen vanuit het Klever Reichswald en nabijgelegen dorpen. Zij wilden herstellen wat tijdens Market Garden verloren was gegaan door het bruggenhoofd op de Betuwe te doorbreken. Deze aanvallen werden echter afgeslagen, mede dankzij de versterkte geallieerde linie en gecoördineerde infanterie‑ en artillerie‑ondersteuning die Bemmel bezat. De Duitsers werden hierbij gedwongen tot terugtrekking.
Tegen eind september waren geallieerde posities rond Bemmel en Haalderen gestabiliseerd. In combinatie met versterkingen bij Nijmegen kon het bruggenhoofd worden gehandhaafd. Latere aanvallen door elementen van II Fallschirmjäger Korps en II SS Pantserkorps – gepland om het bruggenhoofd te verzwakken of te vernietigen – faalden grotendeels. De nederlaag daarvan betekende dat het gecreëerde front in de Betuwe behouden bleef en niet door de Duitsers kon worden geneutraliseerd.
De bevrijding van Bemmel vormt zo een opmerkelijk hoofdstuk binnen de bredere mislukking en nasleep van Market Garden. Hoewel Arnhem en het uiteindelijke doel om een corridor tot in Duitsland te openen werden gemist, laat de slag om dit dorp zien hoe geografisch en tactisch lokale overwinningen cruciale stabiliteit konden brengen langs betwiste lijnen. Bemmel werd daarmee symbool voor de alliantiecapaciteit om ondanks strategische tegenslag door te zetten, frontlijnen te verankeren en invasiepogingen zoals die van Bittrich te weerstaan.
Kijk op de site van Traces of War voor veel meer informatie en bijbehorende foto´s over de bevrijding van Bemmel. Je komt er via de link naar de originele bron.