Hoewel Kamp Westerbork vooral bekend is uit de Tweede Wereldoorlog, is het kamp langer in gebruik geweest. In 1939 werd het kamp bij het Drentse Hooghalen gebouwd als vluchtelingenkamp voor joden die uit Duitsland waren gevlucht voor de steeds gewelddadigere behandeling door de nazi’s. Toen Nederland in 1940 bezet werd door Duitsland, werd het kamp verbouwd en gebruikt als transportkamp. Hier werden joden, Roma en Sinti en andere mensen die door de nazi’s vervolgd werden op transport gezet naar de concentratiekampen in Oost-Europa, zoals het beruchte kamp Auschwitz in Polen. Kamp Westerbork stond daarom ook wel bekend als ‘het voorportaal van de hel’…
Persoonsbewijzen
Toen archeologen in 2011 de afvalstort van het kamp opgroeven, werd er heel veel gevonden. Naast sieraden, kammen, flesjes en bestek werden er ook resten teruggevonden van ruim 170 persoonsbewijshouders, een soort hoesjes voor een ID-kaart of paspoort. Wat opvallend is aan deze vondst, is dat de hoesjes grotendeels in één laag van een put zijn gevonden: dit betekent dat ze waarschijnlijk allemaal tegelijk zijn gedumpt. Hoewel niet duidelijk is wat er precies is gebeurd, lijkt het er op dat dit de persoonsbewijshoesjes zijn van mensen die via Kamp Westerbork naar concentratiekampen zijn gestuurd…
Woonkamp voor Molukkers
In de afvalberg van het kamp kwamen ook vondsten tevoorschijn uit een periode na de Tweede Wereldoorlog, zoals dit houten olifantje. Na de Tweede Wereldoorlog werd Kamp Westerbork gebruikt als tijdelijke woonplaats voor duizenden Molukkers uit Indonesië en kreeg het de naam ‘Kamp Schattenberg’. Zij hadden gevochten voor het Nederlandse leger tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog en konden niet in Indonesië blijven wonen toen deze voorbij was. Vele Molukkers verhuisden daarom naar Nederland. Van 1951 tot 1971 was het kamp in gebruik. De laatste bewoners werden in 1971 gedwongen te vertrekken en het kamp werd grotendeels afgebroken. Dit olifantje is waarschijnlijk meegenomen uit Indonesië als speelgoed van een van de Molukse kinderen die in het kamp heeft gewoond.