De helden van St-Julien en van Festubert

Toen Groot-Brittannië in augustus 1914 de oorlog verklaarde aan het Duitse Keizerrijk, raakte het Dominion Canada als onderdeel van het Britse Rijk direct betrokken bij de Eerste Wereldoorlog. Het Canadese leger (Canadian Expeditionary Force) bestond in de eerste oorlogsjaren uitsluitend uit vrijwilligers.

In het voorjaar van 1915 vochten Canadese eenheden tijdens de Tweede Slag om Ieper (bij onder meer Sint-Juliaan / St-Julien) en de Slag bij Festubert. Bij Sint-Juliaan kregen de Canadezen te maken met de eerste grootschalige inzet van chloorgas door het Duitse leger. Ondanks zware verliezen wisten de Canadese troepen de linie te behouden, wat in Canada werd gepresenteerd als een heroïsche vuurdoop.

Binnen Canada bestond echter een diepe culturele en politieke kloof tussen de Engelssprekende meerderheid en de Franstalige bevolking in Québec. Waar Engelstaligen zich massaal aanmeldden uit loyaliteit aan het Rijk, bleef de vrijwillige opkomst onder Frans-Canadezen zeer laag. Zij voelden weinig sympathie voor de Britse kroon en zagen de oorlog niet als hun strijd.

Deze poster kiest voor een opvallend intellectuele en melancholische wervingsstrategie. In plaats van triomfantelijke heroïek erkent de tekst de gruwelen van de moderne industriële oorlog (“afschuwelijke slachting”, “de Vooruitgang wijkt”). Door de oorlogsvoering filosofisch te framen als een noodzakelijk kwaad ter verdediging van de beschaving tegen ‘middeleeuwse barbarij’, probeerde men de terughoudende, kritische Frans-Canadese bevolking te overtuigen om toch de wapens op te nemen.

Een Franstalige wervingsposter met een centrale afbeelding van een Canadese soldaat in profiel. Hij draagt een uniform, platte veldmuts, beenwindsels (puttees), een ransel en een geweer over zijn schouder. Achter hem staat een grote Britse vlag (Union Jack), omlijst door klimmende takken met esdoornbladeren (maple leaves).

Bovenaan staat in een kader de titel:

“LES HÉROS DE ST-JULIEN ET DE FESTUBERT”

Daaronder volgt een vierregelig gedicht:

“Oui, vous avez raison; c’est hideux le carnage;

Oui, le Progrès blessé recule et se débat;

Notre siècle en fureur retourne au moyen-âge,

Mais sachons donc nous battre au moins puisqu’on se bat.”

In het onderste kader staat de slotvraag en oproep:

“SUIVRONS-NOUS LEUR EXEMPLE ?

S’adresser au Bureau de Recrutement”

Rechtsonder in de marge staat de drukker vermeld: “Imprimé par GAZETTE PRINTING CO. LIMITED, Montreal, Canada”.

Vertaling:

“De helden van Sint-Juliaan en Festubert.

Ja, u heeft gelijk; de slachting is afschuwelijk;

Ja, de gewonde Vooruitgang wijkt en worstelt;

Onze woedende eeuw keert terug naar de middeleeuwen,

Maar laten we dan tenminste weten hoe we moeten vechten, nu er gevochten wordt.

Volgen wij hun voorbeeld?

Meld u bij het Wervingsbureau.”

Advertentie