De Herakles van Sint-Oedenrode
Archeologen vinden wel vaker sieraden, maar in 2006 vonden ze in het Brabantse Sint-Oedenrode bij de Sint-Martinuskerk een wel heel bijzonder sieraad! Op een middeleeuws terrein vonden ze dit zeer mooie gouden hangertje.
De edelsteen
In dit hangertje zit een bewerkte amethist, een roze edelsteen. Het figuurtje stelt de halfgod Herakles (of Hercules) voor, een bekend figuur uit de Griekse en Romeinse mythologie. Uit onderzoek bleek dat deze steen niet middeleeuws was, maar veel ouder: het figuurtje is er rond het jaar 200 voor Christus in gesneden. Archeologen ontdekten daarnaast nog iets bijzonders: de steen komt niet uit Nederland, maar uit het Midden-Oosten! Hoe kwam dit hangertje in Noord-Brabant terecht?
Van steen tot ketting
De steen is rond 800 n. Chr., dus 1000 jaar nadat het figuurtje was gemaakt, in het Byzantijnse Rijk in een gouden hangertje geplaatst. Aan het gouden parelrandje zijn een oogje en ringetje gemaakt, zodat de eigenaar het steentje als hangertje aan een ketting kon dragen.
Kruistocht of kerkschat?
Uiteindelijk komt het hangertje rond 1100 in Sint-Oedenrode in Noord-Brabant terecht. Hoe dit gebeurd is en waarom weten archeologen helaas niet. Ze denken aan twee mogelijkheden. De eerste is dat het hangertje onderdeel is geweest van een kerkschat. In de buurt van de plek waar het hangertje werd gevonden stond namelijk in de late middeleeuwen een kerkje. Een andere mogelijkheid is dat de hanger mee terug is genomen na/van een kruistocht, bijvoorbeeld door de lokale graaf Arnold I van Rode. Hij had een burcht op het terrein waar de hanger werd gevonden. De graaf ging hoogstwaarschijnlijk aan het einde van de 11de eeuw mee op kruistocht richting het Midden-Oosten met de beroemde kruisvaarder Godfried van Bouillon.