In 1880 schreef de Iers-Britse schrijfster Annie Besant in een essay:
Verkondig niet alleen dat Indiërs in aanmerking zullen komen voor de hoge posities in het bestuur. Plaats hen daar. Laat Indiase rechters rechtspreken; laat Indiase officieren promoveren tot het opperbevel van het leger. (…) Laat de belastingheffing aan de Indiërs over. Zij begrijpen de noden en de bekwaamheden van hun eigen mensen beter dan wij.
Uit: A. Besant, Marriage as it was as it is and as it should be – a plea for reform, London z.j., pag. 50
Historische context
Na het neerslaan van de Indiase Opstand (1857–1858) nam de Britse kroon het directe bestuur over van de Britse Oost-Indische Compagnie en ontstond de British Raj. Hoewel koningin Victoria in haar proclamatie van 1858 formeel beloofde dat alle onderdanen – ongeacht ras of religie – gelijke toegang zouden krijgen tot openbare ambten, bleef de realiteit van het koloniale bestuur diep racistisch en exclusief. Hoge bestuursfuncties binnen de Indian Civil Service (ICS), de rechtspraak en het legerofficierenkorps bleven vrijwel volledig voorbehouden aan Britten. Examens werden uitsluitend in Londen afgenomen en toelatingseisen werden aangepast om Indiase kandidaten buiten te sluiten.
Rond 1880 groeide in Groot-Brittannië onder progressieve intellectuelen, socialisten en secularisten de kritiek op de koloniale politiek. Annie Besant, die zich later zou aansluiten bij de theosofie en naar India zou verhuizen, bekritiseerde de hypocrisie van de Britse liberale retoriek. Zij wees erop dat het koloniale bestuur steunde op economische uitbuiting via zware belastingheffing, zonder dat de lokale bevolking inspraak had in de besteding van die middelen.
De bron sluit aan bij de opkomst van het vroege Indiase nationalisme en de roep om zelfbestuur (Home Rule / Swaraj), wat in 1885 zou leiden tot de oprichting van het Indian National Congress (INC). Besant zou later zelf voorzitter worden van het INC (1917) en de All India Home Rule League oprichten om de eis voor autonomie binnen het Britse Rijk kracht bij te zetten.
