In 2004 werden tijdens een opgraving bij de Beltrummerpoort in Groenlo deze plaatjes gevonden. Een bijzondere vondst, want het zijn vondsten die ons iets vertellen over de joodse gemeenschap van Groenlo van de 17de eeuw. Al vanaf de late middeleeuwen woonden er joden in delen van Nederland, maar tijdens de 16de en 17de eeuw vertrokken grote groepen uit heel Europa richting de Nederlandse Republiek.
Geloofsvrijheid
Veel joodse mensen vetrokken in deze periode uit landen als Spanje en Portugal, omdat ze daar werden vervolgd om hun geloof. In de Republiek was er geloofsvrijheid: je mocht dus joods zijn zonder dat je daarvoor werd bestraft. Toch was het niet zo vriendelijk en gastvrij als het lijkt: joden werden namelijk wel gezien als vreemdelingen en mochten niet dezelfde dingen doen en beroepen hebben als christelijke Nederlanders…
Amuletten met Hebreeuwse teksten
Bij de opgraving in Groenlo werden in totaal vijftien amuletten gevonden. Het zijn loden plaatjes met een gaatje aan de bovenkant. Waarschijnlijk zijn ze gebruikt als hangers die aan een touwtje of ketting gedragen werden. Op de plaatjes staan teksten en namen in het Hebreeuws. Zo staan er de namen op van de vier rivieren die in het eerste boek van de Thora worden genoemd.
Een beetje geluk?
Waarschijnlijk zijn de amuletten gedragen met als doel om geluk te krijgen en om ramp en tegenspoed te voorkomen. Volgens de regels van het jodendom mogen gelovigen dit soort amuletten eigenlijk niet gebruiken. Waarom denk jij dat joodse mensen in Groenlo deze hangertjes vermoedelijk tóch gedragen hebben?
Zelf ontdekken?
Wil je graag zelf de amuletten bewonderen? Bezoek dan het Valkhof Museum in Nijmegen!
