In 2008 vond een amateurarcheoloog met zijn metaaldetector op de Utrechtse heuvelrug in de buurt van Odijk een opgerold strookje goud uit de vroege middeleeuwen. Er werden geen andere voorwerpen of sporen gevonden in de buurt van het gouden rolletje, dus waarschijnlijk was het geen grafgift of offer. Maar wat was het wel, en hoe is het in de grond terecht gekomen?
Geld om mee te dragen
Goud was in de Merovingische tijd een belangrijk geschenk en betaalmiddel. Om de handel in goud makkelijker te maken, werden er stukjes van gemaakt met een standaardmaat. Deze hadden altijd hetzelfde gewicht en waren dus altijd hetzelfde waard. Zo’n stukje noemen we een goudbaartje. Dit goudbaartje is opgerold. Dat werd waarschijnlijk gedaan om het makkelijker mee te kunnen dragen, bijvoorbeeld aan een riem of een koordje. Het gouden rolletje van de Utrechtse heuvelrug is heel bijzonder, want er is nergens een ander goudbaartje gevonden dat er precies hetzelfde uit ziet als deze. Opgerold geld kwam wel voor in andere delen van Europa, bijvoorbeeld in Noorwegen, maar daar zag het er net iets anders uit.
De Utrechtse heuvelrug was in de vroege middeleeuwen een belangrijk handelsgebied. Misschien heeft een rijke koopman die door deze streek trok, het goudbaartje wel per ongeluk laten vallen en is hij het verloren. Als dat zo is, baalde hij vast enorm! Goud was namelijk heel veel waard, en werd alleen gebruikt om hele dure dingen mee te kopen.
Zelf ontdekken?
Het goudbaartje uit Odijk ligt in het Rijksmuseum van Oudheden.
