Na tientallen jaren van plannen begon het dan toch echt in 2003: de aanleg van de Noord/Zuid lijn in Amsterdam. Deze nieuwe ondergrondse metrolijn loopt onder het oude centrum van Amsterdam. Voor archeologen was dit ook een belangrijk moment: overal waar de metro in de toekomst zou komen, moest namelijk ook opgegraven worden. Tussen 2003 en 2012 groeven zij een gigantisch aantal voorwerpen op: ruim 700.000! Ze deden dat in een best ongemakkelijke omgeving: een donkere, natte ruimte zonder daglicht waar ze maar 4 uur per dag konden graven: in de ruimte werd namelijk een hogere luchtdruk gemaakt om het grondwater laag te houden.
Vondsten: van prehistorie tot nu
Amsterdam ontstond als vissersdorpje in de 13de eeuw na Christus. In de eeuwen daarna groeide de stad enorm. Voordat Amsterdam de grote wereldstad werd die we nu kennen, woonden er al mensen af en aan in het gebied vanaf de prehistorie. De archeologen vonden van alles en nog wat: aardewerk, munten, (prehistorisch) bot, glazen flessen, bestek, wapens en scheepswerktuigen. Opvallende vondsten zijn onder meer een speer uit de bronstijd en een grondboor uit de 17de eeuw. Naast deze oude vondsten vonden ze ook voorwerpen uit onze tijd: mobieltjes, flesjes, bankpasjes en Pokémon Flippo’s!
Lakenloodjestang
Een bijzondere vondst werd gedaan bij het Damrak: een lakenloodjestang uit de 14de eeuw. Deze tang komt waarschijnlijk uit 1350 en werd gebruikt om lakenloodjes te maken. Dit zijn kleine stukjes lood die aan stukken laken en doek werden vastgemaakt als een soort kwaliteitslabeltje. Vaak stond in een drukinscriptie in het loodje wat voor stof het was en het wapen van de stad waar het laken vandaan kwam. De tang perste twee stukjes bij elkaar en drukte de tekst en het stadswapen in het lood. Zo kon een handelaar aan zijn klanten laten zien: dit laken is van goede kwaliteit!
In Nederland vinden we veel lakenloodjes, maar de tangen waar ze mee gemaakt werden veel minder. Daarnaast is deze tang bijzonder om een andere reden, namelijk de drukinscriptie: het heeft de oudste bekende afbeelding van het stadswapen van Amsterdam! Dat betekent dat Amsterdam al sinds 1350 het stadswapen met de (andreas)kruizen gebruikte: veel langer dan eerder werd gedacht.
Zelf ontdekken?
Wil je zelf de vondsten van de Noord/Zuidlijn opgravingen bekijken? Neem dan hier een kijkje op de website voor alle vondsten. Bij de metrohalte Rokin kan je de vondsten ook bewonderen: er zijn twee grote vitrines bij de roltrappen waar een deel van de vondsten in tentoongesteld is. Ben je niet in de buurt van Amsterdam om de vitrines te bekijken, neem dan hier een kijkje!
