In 2016 doet een amateurarcheoloog in de gemeente Veere in Zeeland een bijzondere vondst. Er komt op een onbekende plek iets glimmend en goudkleurigs uit de grond van een akker: een gebogen gouden staaf. Maar dit is niet zomaar een gebogen staaf: het is een gouden halsring uit de Romeinse tijd.
Inscripties
Naast dat het vinden van een gouden sieraad al heel bijzonder is, is deze ring nog net ietsjes specialer. In de halsring staat namelijk een inscriptie: ‘VICTORINVS FVIMB’. Deze inscriptie, die een aantal afkortingen heeft, betekent ongeveer ‘Maker: Victorinus, 6 ons (zwaar), gemaakt voor MB’. MB staat waarschijnlijk voor ‘Ministrator Barbaricariae’, wat ongeveer betekent ‘Meester van de niet-Romeinen werkplaats’. Deze halsring is dus waarschijnlijk gemaakt in een werkplaats waar sieraden van goud of edelstenen werden gemaakt die bedoelt waren voor ‘Barbaren’. Dit is een naam die Romeinen gebruikten voor alle mensen die niet ‘Romeins’ waren.
Voor een belangrijk persoon?
Omdat de halsring best zwaar is (en dus veel goud bevat) en een inscriptie heeft, denken archeologen dat het sieraad bedoeld was voor een belangrijk of rijk persoon. Ook vonden ze een oogje waar misschien een hangertje aan gehangen heeft. Archeologen hebben de vondst gedateerd tussen 300 en 350 n. Chr., richting het einde van de Romeinse tijd.
Halsringen
Al eerder werden in Nederland gouden halsringen gevonden, bijvoorbeeld in Olst en in Heerlen. Halsringen worden ook wel ‘torques’ genoemd. In de bronstijd en ijzertijd, en in de Romeinse tijd vooral bij Keltische of Germaanse groepen, hadden halsringen een belangrijke betekenis: ze stonden voor eer, macht en werden dan vooral gedragen door belangrijke personen. Er wordt ook gedacht dat ze als relatiegeschenken werden gegeven tussen deze mensen, bijvoorbeeld van een leider aan een andere om te laten zien dat de vriendschap werd gewaardeerd. Halsringen of torques werden door zowel mannen als vrouwen gedragen.
Zelf ontdekken?
Wil je graag zelf de gouden halsring bekijken? Bezoek dan het Zeeuws Museum in Middelburg, waar de halsring is tentoongesteld!
