Tegenwoordig gaat het in het nieuws vaak over duurzaamheid en recyclen: het opnieuw gebruiken van spullen en materialen. Wist je dat mensen in de middeleeuwen ook spullen hergebruikten en aanpasten? Deze mantelspeld of fibula is een mooi voorbeeld daarvan. Deze werd gevonden in 2017 bij het dorpje Finkum in Friesland.
Een Arabische munt
De mantelspeld is gemaakt van een Arabische munt die is geslagen in het Kalifaat van de Almohaden. Dit was een rijk dat in de 12de en 13de eeuw bestond en werd geregeerd door een Berberse familie van elkaar opvolgende leiders. Het gebied van dit rijk hoort nu bij landen als Marokko, Algerije, Tunesië, Spanje en Portugal. De leider van een kalifaat noemen we een kalief. Dit is een persoon die zowel een groep of volk leidt en een belangrijke rol heeft in het geloof: de islam. Deze munt komt uit de tijd van de eerste kalief van het Kalifaat van de Almohaden, Abd al-Mu’min, die regeerde van 1130-1163.
Islam en christendom
Via handel of door reizende personen is de Arabische munt uiteindelijk in Friesland terechtgekomen, waar deze is verwerkt in een mantelspeld. Op de voorkant van de munt, die helaas wat versleten is, staat een tekst die begint met de woorden ‘Er is geen god dan Allah’. Aan de achterzijde van de munt, waar een oogje is toegevoegd om het muntje op te spelden, is een kruis gemaakt. Misschien heeft de maker dit gedaan als een soort tegenwerking van de islamitische tekst op de voorkant. De mensen in Friesland en Nederland waren namelijk christelijk in deze tijd. Zo kon de munt misschien toch met gerust gevoel gedragen worden, ondanks dat deze door moslims gemaakt was. De munt is van goud en was daarom waarschijnlijk veel te waardevol om niet te gebruiken.
