Flevoland is de jongste provincie van Nederland: pas in 1986 werden de grootste polders ter wereld een eigen provincie. Voor die tijd was het hele gebied water en onderdeel van de Zuiderzee. Toch klopt dit niet helemaal: er waren toen ook eilanden, zoals Urk en Schokland, die later ook onderdeel werden van de Noordoostpolder. Maar zijn dit de enige eilanden geweest? Een archeoloog dacht van niet! Hij zag namelijk op oude kaarten andere plaatsnamen genoemd worden op een onbekend eiland ten noorden van Schokland in een stuk kustgebied ter hoogte van Noord-Overijssel en zuidwest Friesland dat door de eeuwen heen was weggeslagen door de zee. Hij ging op onderzoek uit in het veld…
Verdwenen dorpen
Na het onderzoeken van hoogtekaarten, historische bronnen, de opbouw van de bodem en al bekende vondstlocaties in de Noordoostpolder, vond de archeoloog vier archeologische ‘hotspots’. Op deze hotspots werden veel losse vondsten uit de late middeleeuwen gedaan die doen vermoeden dat op deze plekken dorpen hebben gestaan. Zo werd er veel baksteen, aardewerk en botmateriaal gevonden. Zijn dit de resten van de verdwenen dorpjes Fenehuysen, Nagele en Marcnesse die op de oude kaarten stonden?
Fenehuysen
Op een van de archeologische hotspots kon een opgraving gedaan worden. Dit gebeurde in 2017 in het Kuinderbos. De archeologen denken dat hier tussen de 12de t/m de 15de eeuw het dorpje Fenehuysen gelegen heeft. Tijdens de opgraving werden veel vondsten gedaan, waaronder bakstenen, dakpannen, aardewerk en bot. Deze vondsten zijn opvallend: het is namelijk veel bouwmateriaal. Ook werden sporen van sloten of greppels gevonden. Deze zijn waarschijnlijk gemaakt voor het ontwateren van het gebied. Helaas konden de archeologen geen duidelijke sporen vinden van huizen.
De kracht van de zee
Hoe zagen de dorpen eruit en wat is er gebeurd? Waarschijnlijk waren de dorpjes waaronder Fenehuysen niet heel groot: ze bestonden mogelijk uit een aantal boerderijen of huizen en een kleine kerk of kappelletje. In de late middeleeuwen was de Zuiderzee erg gevaarlijk en vonden er regelmatig stormen plaats. Hierdoor zonken schepen, maar ontstonden er ook grote golven die kleine eilanden en delen van de kust wegsloegen. Door de eeuwen heen is er door de zee steeds een stukje afgesleten, waardoor uiteindelijk een aantal eilanden en een stuk kust zijn opgeslokt door het water.
