Ridders waren niet alleen strijders in harnassen op paarden tijdens de middeleeuwen, ze waren ook mensen van adel en waren vaak eigenaar van een kasteel en stukken land. Een zo’n ridder was Dirck van Nijenbeek. Hij leefde van 1232 tot 1296. Hij stichtte waarschijnlijk een klein kasteel tussen Deventer en Zutphen vlakbij Voorst: Kasteel Nijenbeek. Bijna 800 jaar later staat het kasteel er nog steeds, ook al is het nu een ruïne. In 2018 deden archeologen bij het kasteel onderzoek in opdracht van de eigenares, een echte barones! Ze vonden iets heel bijzonders wat ooit van Ridder Dirck was geweest…
Zeldzaam
In de gracht van de kasteelruïne vonden de archeologen dit voorwerp: de zegelstempel van Dirck, ridder van Nijenbeek. De stempel is gemaakt van koper en brons en heeft een afbeelding van een driehoek met daarin een leeuw. Het is best zeldzaam om zulke zegelstempels te vinden en al helemaal op een plek die vernoemd is naar de persoon op het zegel. Waarschijnlijk gebruikte Dirck dit zegel hier in het kasteel. Maar waarvoor gebruikte Dirck deze stempel precies?
Zegelstempels
Met zegelstempels kan je, zoals de naam al verklapt, zegels maken. Dit zijn afdrukken van bijvoorbeeld was, klei of lak, met daarin een persoonlijke afbeelding en tekst. Dit noemen we ook wel een ‘wapen’. De zegels werden aan akten of overeenkomsten bevestigd om zo te laten weten dat de persoon het eens was met wat er op het papier stond. Een soort handtekening dus.
Zegels van Dirck
Wat deze vondst zo bijzonder maakt, is dat de zegels die gemaakt zijn met deze stempels zijn teruggevonden op oude oorkondes die nog steeds bestaan. Zo werd zijn zegel teruggevonden op twee historische oorkondes: een van een huwelijk in 1286 waarbij hij getuige was, en een ander over de verpachting van het graafschap Gelre aan Vlaanderen. Dirck was een belangrijk persoon in de regio die bij grote beslissingen aanwezig was.
De stempel mist een stuk, maar dat is met een reden: nadat Dirck overleed in 1296 is de stempel waarschijnlijk kapot gemaakt en in de gracht gegooid. Zo kon niemand er na zijn dood nog contracten mee ‘bezegelen’.